هزینه فرصت یکی از عواملیه که باید هنگام تصمیم گیریای بزرگ به ویژه درباره مسائل اقتصادی درنظر بگیرین. واسه آشنایی با معنی هزینه فرصت و نحوه ی محاسبه اون، این مطلب رو دنبال کنین.

 

هزینه فرصت چیه؟

هزینه فرصت یعنی سودی که یک فرد می تونه دریافت کنه اما از اون صرف نظر می کنه تا برنامه و نقشه دیگری رو اجرا کنه. درواقع، هزینه فرصت وقتیه که واسه انجام یک کار، فرصت اجرای ایده های دیگر رو از دست میدیم. مثلا در مبحث سرمایه گذاری، هزینه فرصت، فرق بین سود به دست اومده از یک سرمایه گذاری و سود حاصل از یک سرمایه گذاریه که به زور از اون صرف نظر کردین.

فرمول محاسبه هزینه فرصت چیه؟

هنگام آزمایش سودآوری پنهون ی سرمایه گذاریای مختلف، صاحبان کسب وکارها به دنبال انتخابایی هستن که میزان بازگشت سرمایه اون بیشتر باشه. بیشتر این بررسیا با درنظرگرفتن میزان بازگشت سرمایه موردانتظار، انجام می شه؛ درصورتی که باید عامل دیگری یعنی همون هزینه فرصت هم درنظر گرفته شه.

این مثال رو درنظر بگیرین. مبلغی به عنوان سرمایه گذاری به کسب وکاری اختصاص داده می شه. صاحبان کسب وکار باید تصمیم بگیرن که بین سرمایه گذاری در بخش پول و پله و سرمایه و استفاده از پول واسه خرید لوازم جدید، یکی رو انتخاب کنن. فرقی نمی کنه که صاحبان کسب وکار، کدوم مورد رو انتخاب کنن؛ سود پنهون ای که با سرمایه گذاری نکردن در یکی از موارد از دست میره، هزینه فرصت نامیده می شه. درواقع، هزینه فرصت اختلاف بین بازگشت سرمایه موردانتظار در هر دو گزینه. پس، فرمول هزینه فرصت به این ترتیبه:

پول-نام-تصویر

هزینه فرصت= بازگشت سرمایه سودآورترین گزینه – بازگشت سرمایه گزینه انتخاب شده

انتخاب اول در مثال بالا، سرمایه گذاری در بازار سهام به امید بازگشت سرمایه. انتخاب دوم در این مثال، سرمایه گذاری کردن در کسب وکار به این امیده که وسایل و امکانات جدید، باعث افزایش بهره وری تولید، کاهش هزینه های عملیاتی و افزایش حاشیه ی سود شه.

فرض کنین که میزان بازگشت سرمایه در بازار سهام، ۱۲ درصد باشه و به روزرسانی لوازم، ۱۰ درصد بازگشت سرمایه رو به دنبال داشته باشه. هزینه فرصت انتخاب لوازم و صرف نظرکردن از بازار سهام، برابرست با ۲ درصد.

بررسی هزینه فرصت، نقشی بسیار لازم در تعیین ساختار سرمایه یک کسب وکار داره. درحالی که هم وام و هم حقوق صاحبان سهام هر دو، هزینه هایی به خاطر جلب رضایت وام دهندگان و صاحبان سهام دارن، هر کدوم دربردارنده ی هزینه فرصت هستن. مثلا پول و پله و سرمایه که واسه برگردوندن واما استفاده می شه، در بازار سهام سرمایه گذاری نمی شن.

از آنجایی که هزینه فرصت، محاسبه ای طبق پیش بینیه، میزان واقعی بازگشت سرمایه واسه هر دو انتخاب، قابل اندازه گیری نیس. مثلا فرض کنین که در مثال بالا، شرکت تصمیم بگیره از لوازم جدید صرف نظر کنه و در مقابل، در بازار سهام، سرمایه گذاری کنه. اگه سهام مربوط با کم شدن ارزش روبرو شه، شرکت به جای بهره بردن از ۱۲ درصد بازگشت سرمایه موردانتظار، سرمایه خود رو از دست می ده.

واسه اینکه این موضوع رو ساده تر عنوان کنیم، درنظر بگیرین که این سرمایه گذاری بازدهی در حد صفر درصد داشته باشه، یعنی شرکت دقیقا همون سودی که سرمایه گذاری کرده، دریافت می کنه. در این شرایط، هزینه فرصت برابرست با ۱۰ درصد (بازگشت سرمایه در خرید لوازم) منهای صفر درصد که این مقدار برابره با همون ۱۰ درصد. ، این امکان هم هست که یک شرکت، خرید لوازم جدید رو انتخاب کنه اما این امکانات جدید، تأثیری بر بهره وری تولید نداشته باشه و میزان سود در همون حالت قبلی بمونه. هزینه فرصت در این شرایط برابرست با ۱۲ درصد به جای ۲ درصدی که پیش بینی شده بود.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   هرم اهداف؛ ابزاری واسه توضیح خلاصه راه حل سازمان

یکی از مهم ترین اقدامات در سرمایه گذاری، مقایسه انتخابای پیش رو از جهت درجه یه جوری ریسکه.

استفاده از هزینه فرصت در زندگی روزمره

وقتی در زندگی تصمیمات بزرگ می گیرین، مثل خرید خونه یا شروع یک کسب وکار، بدون شک به طور دقیق، امتیازات و مشکلات هر تصمیمی رو بررسی می کنین. اما ما بیشتر بدون شناخت کامل و آگاهی دقیق از هزینه فرصت، در انتخابای روزمره ، تصمیم گیری می کنیم. مثلا بیشتر افراد واسه خرید یک کالا، پیش از خرید، فقط تغییرات حساب بانکی خود رو درنظر می گیرن. در بیشتر مواقع، هنگام اینجور تصمیم گیریایی، به چیزایی فکر نمی کنیم که با این تصمیم گیری از دست میدیم.

این طرز فکر ممکنه خطرناک باشه. مشکل زمانی ایجاد می شه که هنگام تصمیم گیری، به انجام کارای دیگر با پول تون فکر نمی کنین و کورکورانه و بدون توجه به فرصتایی که از دست میدید، واسه خرید تصمیم می گیرین.

مثلا، شاید خرید غذا از بیرون اداره کار خوبی به نظر برسه، چون مجبور نیستین از خونه غذا ببرین و واسه چند دقیقه از محیط کار فاصله می گیرین، اما هزینه خرید غذا رو در تعداد روزهای ۲۵ سال آینده ضرب کنین. علاوه براینکه این کار، سلامتی شما رو تهدید می کنه، بعد از مدت طولانی مبلغ هنگفتی می شه که می تونستید اونو واسه کار دیگری هزینه کنین.

این یک مثال ساده س! که اهمیت توجه به هزینه فرصت رو نشون می ده. در هر شرایطی، این هزینه فرصت شکل دیگری به خود میگیره. مثلا انتخاب مدرسه ی دولتی به جای انتخاب مدرسه ی غیرانتفاعی. مثل این تصمیمات در زندگی ما زیاده؛ تصمیماتی که باعث می شه چیزی به دست آوریم ولی در آخر، ممکنه فرصتی رو از دست بدیم.

شاید کار سختی به نظر برسه که هر بار قصد خرید یا سفر دارین به همه فرصتایی که ممکنه از دست بدین، فکر کنین. اما با این کار، می تونین از پول خود بهترین استفاده رو کنین.

فرق بین هزینه برگشت ناپذیر (Sunk Cost) و هزینه فرصت چیه؟

فرق بین هزینه نابرگشتنی و هزینه فرصت یعنی فرق بین پولی که قبلا هزینه شده و سرمایه پنهون ای که از یک سرمایه گذاری، هنوز به دست نیامدهه، چراکه سرمایه، جای دیگری اندوخته شده. مثلا خرید هزار سهم از یک شرکت به مبلغ سهم ۱۰ دلار، هزینه نابرگشتنی ۱۰ هزار دلاری رو رقم می زنه. این برابرست با مقدار پولی که واسه سرمایه گذاری پرداخت شده و برگردوندن اون، نیازمند نقدکردن سهام به قیمت خرید یا بالاتر از اینه.

هزینه فرصت، میزان بازگشت سرمایه ای رو مشخص می کنه که در صورت سرمایه گذاری در شرایط دیگر، به دست میاد. اینطوری، فرض کنین درحالی که خرید هزار سهم از شرکت A ممکنه برابر با فروش ۱۲ دلاری اون باشه و به ازای هر سهم ۲ درصد سود یا در کل ۲ هزار دلار سود داشته باشه، در مدت زمان برابر، ارزش سهام شرکت B از ۱۰ دلار به ۱۵ دلار می رسه. در این شرایط، سرمایه گذاری کردن در شرکت A به مبلغ ۱۰ هزار دلار، سودی ۲ هزار دلاری خواد داشت؛ درصورتی که همون مقدار سرمایه گذاری در شرکت B سود ۵ هزار دلاری داره. فرق بین این دو مبلغ یعنی ۳ هزار دلار، هزینه وقتیه که واسه انتخاب شرکت A محاسبه می شه. سرمایه گذاران هنگام تصمیم گیری باید به هر دو معنی توجه کنن.

فرق خطر و هزینه فرصت چیه؟

در اقتصاد، خطر یعنی فرق بین بازگشت سرمایه فعلی و بازگشت سرمایه مورد انتظار که باعث می شه تموم یا بخشی از اصل سرمایه از دست برود. فرق کلیدی خطر با هزینه فرصت اینه که خطر، فرق بین کارکرد فعلی یک سرمایه گذاری و کارکرد پیش بینی شده ی همون سرمایه گذاریه. درحالی که هزینه فرصت، فرق کارکرد فعلی یک سرمایه گذاری با کارکرد فعلی یک سرمایه گذاری دیگره.



دسته‌ها: آموزشی